سخنی با استاد رسول جعفریان

 شما مطالبی زیر عنوان “فرقه بابیت چگونه شکل گرفت؟” مرقوم فرموده اید.

من با برخی از نوشته های شما آشنائی دارم و شما را محققی منطقی می دانم. با مطالعه مختصری که از اظهار نظر شما در خبر آنلاین در زمینه پیدایش آئین بابی خواندم به این نتیجه رسیدم که برداشت شما از پیدایش نهضت بابی برداشتی است که در شان یک محقق و استاد تاریخ نیست.

 البته می دانیم که محققین در بعضی از بره های تاریخی بر اثر فشار هیئت حاکمه و یا قدرت زورمندان دینی مجبور به تقیه و پوشاندن اعتقادات خود بوده اند. در تاریخ ایران فراوان از این نمونه ها دیده می شود. اما در مقابل اینها بوده اند عده ای که در برابر قدرتمندان سر فرود نیاورده اما از اظهار نظر علمی و تاریخی خود گذشته اند و در بعضی از موارد به سکوت برگزار کرده اند. اگر شما در جو موجود در ایران نمی توانید حقایق را بنویسید و بگوئید کاملا قابل فهم است. اما حقایق را مخدوش کردن کار خردمندان نیست. چگونه یک مورخ صاحب نامی مثل شما می تواند نهضتی که در مدت کوتاهی ده ها هزار پیرو پیدا می کند که از مال و جان خود در راه آن میگذرند دسیسه خارجی بنامد؟ آیا این توهین به ملتی نیست؟ انگلس میگوید: “تاریخ تقریبا بی رحم ترین ارباب انواع است که نه تنها در وقت جنگ بلکه در ایام صلح هم آرام و بی آشوب با عراده پیروزی خود بر توده های اجساد می راند.”

 البته در آنجائیکه از قرارداد ترکمنچای و ضربه سختی که به روحیه مردم ایران زد می نویسید با شما کاملا موافق هستم ولی به عنوان محقق نباید علت شروع جنگ دوم ایران و روس و نقش بخشی از روحانیون را در اجراء اهداف دولت انگلیس و شروع جنگ مورد بررسی قرار دهید؟ آیا نباید به علت نادانی جامعه و عواملی که سبب در جهالت نگاه داشتن مردم بوده اند اشاره ای بکنید؟ راحت ترین راه آن است که خارجیان را سبب بدبختی و فلاکت فکری و فرهنگی جامعه خود معرفی کنیم،آب توبه را بر سر مسببین داخلی بریزیم. آیا کم بودند روحانیونی نظیر شیخ فضل اله نوری که تحصیل علوم جدیده را منع می کرد و آن را تیشه به ریشه اسلام زدن می نامید؟ آیا کم بودند روحانیونی نظیر ملا علی کنی که آزادی را کلمه قبیحه می نامید. آیا با داشتن چنین رهبرانی می توانسته است جامعه ایرانی از منجلاب جهالت نجات پیدا کند؟

 به امید اینکه این بحث ادامه پیدا کند و شما من را راهنمائی بفرمائید. چون کتاب اخیر شما به نام مهدویان دروغین حتما مطالب جالبی دارد که لازمه بحث خواهد بود.

 

پاسخ دهید